Met twee busjes reisden een groepje enthousiaste en leergierige Experienced Experts af naar onze zuiderburen. België, het land van stevige frieten, uitbundige chocolade en niet te vergeten; het land waar jonge ervaringsdeskundigen zich inzetten voor een betere jeugdzorg en ggz bij Cachet. Afgelopen juli mochten we hen alles van ExpEx laten meemaken, drie maanden later was het onze beurt om ondergedompeld te worden in de wereld van de Cachetters.

Psst: als je niet zo van lezen houdt, kijk dan hier de vlog!

Vanaf Rotterdam Centraal vertrokken we gezamenlijk naar België, op naar onze standplaats in Diest voor deze week. Vanuit hier zouden de drie komende dagen ongeveer evenver reizen zijn. In de middag zagen we een aantal bekende gezichten terug die ons welkom heetten in hun thuisland. Ze hadden een aantal verdiepende kennismakingsspelletjes voorbereid, waardoor het al snel voelde alsof hun bezoek aan Nederland nog maar een week geleden was. 

In Leuven was een ruimte gereserveerd waar twee gastsprekers ons meenamen in een tweeluik over het Vlaamse zorgsysteem. Deel 1 ging specifiek over hoe de jeugdzorg hier in elkaar steekt. De versplintering van het systeem zoals wij dat in Nederland kennen door de decentralisatie en het onderbrengen van de verantwoordelijkheid bij gemeenten, kennen ze hier niet. De Vlaamse overheid in zijn geheel (niet de federale overheid, om in Vlaamse termen te blijven, die gaat over heel België (Vlaanderen en Wallonië samen)) draagt de verantwoordelijkheid. 

Deel 2 dook in de wereld van geestelijke gezondheidszorg. Er zit een harde scheidingslijn in wat ze hier noemen ‘rechtstreeks toegankelijke zorg’ en ‘niet rechtstreeks toegankelijke zorg’. De rechtstreeks toegankelijke zorg omvat lichte en kortdurende zorg, vaak kun je er snel terecht. Als je gebruik wilt maken van niet rechtstreeks toegankelijke zorg, ben je afhankelijk van de Toegangspoort met een hoofdletter T. Dit orgaan bepaalt op basis van een aangelegd dossier van welke zorg je gebruik kunt maken. Het gaat hierbij om specialistische en vaak langdurige zorg, waar forse wachtlijsten eerder regel dan uitzondering zijn. 

De grote gemene delers in zowel beide delen als de Nederlandse situatie zijn de wachtlijsten, personeelstekorten en middelentekorten. De Vlaamse overheid zet zich hard in op preventie, maar zoals een van de sprekers zei: “preventie maakt specialistische zorg niet overbodig”.

Na de lunchpauze en een rondje door het centrum van Leuven kregen we een vorming over Cachet zelf. Van de oprichting in 2011, de successen onderweg, waar ze nu staan, tot en met toekomstplannen en -dromen. Deelnemers, vrijwilligers en medewerkers zijn trots om zich Cachetter te kunnen noemen. In een tweetalig land is het extra mooi dat de naam Cachet in beide talen een betekenis heeft die de beide kanten van de medaille belicht. In het Frans heb je een stempel wanneer je een cachet hebt, vaak wordt dit negatief gezien en zit er een (voor)oordeel in. Jongeren uit de jeugdzorg krijgen vanuit de samenleving vaak zo’n stempel. In het Vlaams zegt het hebben van cachet iets positiefs over je uitstraling; dat je flair hebt.

13 Cachetters stellen zich kwetsbaar krachtig op in de foto-expositie Story of my Skin die door Vlaanderen reist. Woensdag 8 oktober maakten we kennis met hun verhalen in Brussel. De diversiteit van de onderwerpen maakte dat alle Experienced Experts minstens één verhaal noemde dat er voor hen uitsprong, dat ze raakte, waar ze herkenning in vonden of dat hen juist inspireerde. Van sterke schouders die zware lasten dragen tot littekens, tatoeages, excentrieke gezichtspiercings en meer. 

De foto’s en verhalen zijn gebundeld in boekvorm. Dankbaar mochten wij de eerste exemplaren in ontvangst nemen!

Met frisse energie na de lunchpauze begonnen we aan een pittige vorming. Cachet op slot is een workshop/voorlichting over de beleving en impact van vrijheidsbeperkende maatregelen. Drie ervaringsdeskundigen delen hoe het is om afgezonderd en geïsoleerd te worden in de jeugdzorg. Die ervaringen dragen ze nog elke dag met zich mee.

In Genk begonnen we aan onze laatste vorming van deze uitwisselingsweek. Door de ogen van gaf ons een inkijkje in de beleving van jongeren die in de jeugdzorg verblijven aan de hand van getuigenissen in de presentatie en de ervaringsdeskundigen die er ter plekke waren. Het ging onder andere over geziene en gemiste signalen, inspraak van jongeren op hun traject, wat iemand een goede begeleider maakt en hoe jongeren worden voorbereid op De Grote Stap (18-/18+). 

Waar de onmoetingsmomenten van Cachet normaal gesproken in de avond zijn, werd er voor ons een speciale ontmoetingsnamiddag georganiseerd. Experienced Experts en Cachetters deelden hun ervaringen rondom ervaringsdeskundigheid. Wat komen wij tegen als uitdagingen en waar ligt onze meerwaarde? Onze landsgrenzen bleken weinig verschil in onze ervaringen te brengen. Zo zetten we ons allemaal onwijs graag in om de situatie voor huidige en toekomstige jongeren te verbeteren, waardoor we soms moeite hebben met grenzen stellen en nee zeggen als onze energie opraakt. Waar we het ook snel over eens waren, was dat het werk dat we nu doen een positieve betekenis geeft aan zowel positieve als minder positieve ervaringen die we in het verleden hebben opgedaan. 

We sloten af door gezamenlijk uit eten te gaan. Aan gemengde tafels keken we terug op de uitwisseling en deelden we enthousiasme over nieuwe ideeën.

Terug naar huis voelde dubbel na deze week. Aan de ene kant trekt het thuisfront, anderzijds zijn we zo warm ontvangen en hebben we van veel dingen mogen proeven, dat smaakt naar meer. Met alle inspiratie die we hebben opgedaan, gaan we aan de slag om onze ideeën uit te werken. We willen alle Cachetters onwijs bedanken voor de samenwerking tijdens de gehele uitwisseling!

Deze uitwisseling is mede mogelijk gemaakt door Erasmus+ en het European Solidarity Corps van de Europese Commissie.