Hoera! Nieuwe Experienced Experts bij ZeBra!
Met trots kondigen we aan dat een gloednieuwe lichting jongeren succesvol de basistraining ‘Aan het werk met ervaringskennis’ heeft afgerond. Ditmaal in de regio Zeeland-Brabant (ZeBra), tijdens sessies in Breda.
Jullie hebben dertien waardevolle trainingsavonden doorlopen en mogen vanaf nu de titel ‘Experienced Expert’ dragen. Gefeliciteerd allemaal en welkom bij de ExpEx community! De inzet van deze 8 geslaagde jongvolwassenen is enorm geweest, waarvoor we jullie van harte willen bedanken. Jullie zijn nu klaargestoomd om je ervaring, inzicht en moed in te zetten als steun, klankbord, en brug tussen hulpverlening en ervaring.
Namens het hele ExpEx ZeBra team: Zeeland en Brabant, jullie gaan van ons horen!
Uit de speech
Trainers Mannus en Nadia gaven tijdens de certificaatuitreiking een speech. Daarin werd benadrukt hoe mooi de groep was, met typische gedragingen en inside jokes. Een deel van de speech vatte samen wat de deelnemers zelf eerder hadden gedeeld over wat ze loslaten dankzij de training en wat ze juist meenemen. Dat delen we graag met jullie:

Na deze drie maanden laten we veel achter ons:
Het negatieve zelfbeeld, frustratie waardoor je soms vanuit verwijt dacht, de drang om je steeds aan te passen, de spanning om je ervaring te delen omdat mensen je dan zielig of een aansteller zouden vinden, zelfdestructie, perfectionisme, en te veel denken in plaats van dóén.
En wat nemen we mee?
Herstel. Dat kwetsbaarheid kracht is. Dat je feedback kunt geven én ontvangen. Dat je van mening kunt verschillen zonder hard te worden. Dat je persoonlijke ervaring een boodschap kan dragen die groter is dan jezelf. Meer zelfvertrouwen, zelfverzekerdheid en zelfliefde. Een gevoel van groei. En trots: trots op alles wat we hebben bereikt.
Zelfonderzoek van René
René en Sarah deelden tijdens hun eindpresentaties hoe ze de training hebben ervaren. Ze gaan zowel in op hun persoonlijk proces als wat zij geleerd hebben voor hun werk als ervaringsdeskundige.
Tijdens een oefening in de training moesten we niet vanuit symptomen denken, maar vanuit talenten en mogelijkheden. We werden uitgenodigd om eens op een andere manier naar onze ervaringen te kijken en online uitleg te zoeken die aansloot bij wat we hadden meegemaakt. Ik wist niet waar ik moest beginnen. Ik had geen diagnose, geen duidelijke categorie. Totdat ik typte: “Hoe is het om op te groeien met…” en ineens de zoekterm “emotioneel onvolwassen ouders” verscheen. Dat raakte iets in mij. Ik ging verder lezen, vond een boek van een Amerikaanse psycholoog, en herkende bijna elke pagina. Het gaf woorden aan iets wat ik al die jaren niet kon benoemen.

Mijn hele leven heb ik me anders gevoeld, en ik heb me daar altijd tegen verzet. Ik wilde “gewoon normaal” zijn. Maar tijdens dit traject realiseerde ik me: natuurlijk ben ik anders. Mijn ervaringen hebben sporen achtergelaten, pijnlijke soms, maar ze hebben me ook waardevolle kwaliteiten gegeven. De impact van mijn jeugd mag er zijn. Ik hoef me er niet langer tegen te verzetten. Dat inzicht voelde alsof er gewicht van me afviel.
Ik besef nu dat ik waardevolle ervaringskennis bezit. Niet als last, maar als gereedschap waarmee ik anderen kan helpen. Ik heb geleerd hoe ik mijn verhaal kan delen op een manier die betekenis geeft, hoe ik een boodschap kan overbrengen die groter is dan mijn eigen ervaring. Ik heb geleerd dat hoe gedrag van anderen op mij overkomt, niet altijd iets zegt over hun intentie. Dat inzicht heeft mij zachter naar de wereld laten kijken.
Ik spreek eerder uit wat ik wil. Ik zie nu beter welke vormen van steun bij mij passen, en welke ik soms onbewust blokkeer. Het zijn tools waar ik de rest van mijn leven op kan bouwen.
Ervaring van Sarah
Kracht halen uit mijn ervaringen
Het belangrijkste wat ik heb ontdekt, is dat mijn ervaringen, ook de moeilijke, een bron van kracht kunnen zijn. Er zijn momenten geweest waarin ik me machteloos voelde, alsof anderen controle over mij hadden. Ik ben namelijk op jonge leeftijd seksueel misbruikt, en ook al is dat meer dan vijftien jaar geleden, had ik lang het gevoel dat die persoon nog steeds invloed had. Nu pak ik zelf de controle terug door mijn verhaal te gebruiken om anderen te ondersteunen. Niet vanuit pijn, maar vanuit kracht en herstel.
Delen met grenzen
Ik heb geleerd dat ik zelf kan bepalen wat ik wil delen en wanneer. Ik hoef mijn hele geschiedenis niet te vertellen om waardevol te zijn. Door vanuit gevoel te delen maak ik meer verbinding, maar ik bewaak mijn grenzen zodat ik veilig en professioneel blijf.
Ik reageer minder snel vanuit emotie. Ik neem vaker een moment om adem te halen en na te denken voordat ik reageer. Daardoor blijf ik rustiger, luister ik beter en kan ik constructieve gesprekken voeren, ook als iemand iets anders vindt.

Reflecteren op mezelf
Ik heb mijn valkuilen beter leren kennen, zoals te veel verantwoordelijkheid nemen of te streng zijn voor mezelf. Maar ik heb ook mijn kracht gezien: empathie, luisteren zonder oordeel, eerlijk reflecteren en openstaan voor feedback. Deze vaardigheden zijn belangrijke tools voor mijn groei als ervaringsdeskundige.
Steun toelaten & samenwerken
Toen ik begon, vond ik het moeilijk om hulp te vragen. Ik was gewend om dingen alleen te doen. Maar ik merk dat ik nu sneller durf te zeggen wanneer iets lastig is. Ik durf iemand mee te laten kijken of hulp te vragen als ik vastloop. Troost aannemen blijft moeilijk, maar ik groei hierin.
Coping & omgaan met lastige thema’s
We hebben zware onderwerpen besproken: trauma, suïcidaliteit, verslaving, autisme. Ik heb geleerd dat ik hierover kan praten zonder mezelf te verliezen. Mijn coping is veranderd: ik vermijd minder, ik durf meer te voelen, en ik vraag mezelf vaker af: “Wat heb ik nu nodig?”
Ik ben gegroeid in het inzetten van mijn herstelkracht, grenzen bewaken, rust bewaren in gesprekken, omgaan met triggers, samenwerken en steun toelaten. Mijn toolbox is een combinatie van mijn verhaal, mijn inzicht, mijn kwetsbaarheid en mijn professionaliteit. Mijn verleden heeft geen macht meer over mij — ik gebruik het nu om anderen te helpen groeien.
Spoken word van Lidan
Ik sta hier. Ik ben hier. 12 lessen.
12 jaar geleden wilde ik hier niet zijn.
Wilde ik niet zijn.
Het enige dat me tegenhield was
als het mislukte, mijn verre-van-ouderfiguren
die me zouden vernederen tot op het bot
op een botte manier.
Botten niet gebroken, maar in mijn borstkas
barst het.
Ik sta hier. Ik ben hier. 12 lessen.
1 ervan over coping.
12 jaar was ik.
Automutilatie automatisch antwoord
op existentiële vragen voortgekomen uit bestaan.
Waarom? Waarom ben ik hier?
Ik ben hier. Ik sta hier. 12 lessen.
1 ervan over grenzen.
Ik stel grenzen. Allang.
Bij mijn net-geen ouderfiguren:
Jaren zijn ze er niet geweest.
Tot woede toe, en ze mogen weten
wat dat met me doet.
Ze weten dat ik me door hen
afgedankt vuilnis aan de rand
van de weg heb gevoeld.
Dat ik me door hen
afgevlakt verloren aan de rand
van het leven heb bewogen.
Ze vragen vergeving.
Ik weet dat het niet hoeft. Dat ik weg mag lopen.
Dat ze mij niet verdienen.
Dat ik ze allang vergeven heb.
Vergeten doe ik nooit.
11 jaar therapie draait nooit terug:
Hun acties, en gebrek aan.
En toch, ik vergeef ze.
Ik vergeef mij.
Ik sta hier. Ik ben hier. Ik ben… Gelukkig. 12 lessen.
1 ervan over steun.
Mijn huis was niet veilig maar mijn zus
was mijn thuis- is mijn thuis
Mijn andere zus?
Meeste moeder die ik ooit heb gehad.
Steun.
Ik haal steun uit vriendschappen.
Voel me thuis bij beste vrienden thuis.
Ik haal steun uit mijn vriend.
Ik ben thuis in zijn aanwezigheid.
Ik ben thuis bij mij. Ik haal steun uit mij.
Ik ben er voor mij.
Ik ben hier. Ik sta hier. 12 lessen.
1 ervan over kwaliteiten.
Ik ben oké- Nee, ik ben geweldig.
Ik ben sterk, ook als ik dat niet had
moeten of hoeven zijn.
Ik ben krachtig. Ik sta hier.
Ik sta waar ik voor sta.
Ik ben opgegroeid in een zacht uitgedrukt hard huis.
Ik ben getraumatiseerd.
Ik heb vanaf de eerste rij- vanaf het podium,
geleerd hoe belangrijk mentale gezondheid is.
Geleerd hoe belangrijk ik ben, maar dat ik niet altijd op het podium hoef te staan.
Een ander krijgt ook ruimte van mij.
Ik heb geleerd dat mijn ervaring
iets kan bieden. Aan een ander,
aan het systeem, aan de wereld…
Aan mezelf.
Dat ik kan meenemen wat ik hoor,
naast wat bij mij persoonlijk hoort.
Ik heb in een pleeggezin gewoond,
een jeugdzorginstelling bewoond.
Ik ben neurodivergent, niet heel normaal.
Ik ben non-binair en biseskueel, dat vind ik heel normaal.
Ik ben verslaafd. Geweest? Verslaafd in herstel?
Ik heb niet altijd alle antwoorden.
Ik vraag me soms nog steeds af waarom.
Maar ik weet wel
Ik ben vanaf vandaag ervaringsdeskundige
Ik ben Lidan, en ik heb dingen ervaren.
En ik heb er iets over te zeggen. Ik sta waar ik voor sta.
Ik sta hier.
Ik ben hier.
Na 12 lessen.

Lidan

Suzanne
Tekst van Suzanne
“Mijn stem zat lang verstopt
Tussen twijfels en stiltes
Ze zat daar ergens achterin mijn keel
Tussen alles wat ik wel dacht, maar niet durfde te zeggen
In groepen liet ik haar fluisteren, bijna onhoorbaar
Terwijl ze eigenlijk wilde spreken
Ik dacht: wie zit er op mijn woorden te wachten?
En eerlijk? Ik wachtte zelf ook niet echt op mezelf
Ik was bang om gekwetst te worden
Feedback voelde dan ook als een aanval
Als een vergrootglas op alles wat ik dacht dat niet goed genoeg was
Mijn zelfvertrouwen had niet alleen scheurtjes
Het had barsten
En toch was ik daar
Elke week weer in de training
Bij presenteren voelde het alsof iedereen mijn onzekerheid kon zien
Alsof ze dwars door mij heen keken
Geleidelijk begon ik te leren
Niet alleen over theorie
Niet alleen over herstel
Maar over mij
Ik leerde luisteren zonder mezelf te verliezen
Ik leerde feedback ontvangen zonder het als aanval te laten voelen
Ik leerde ruimte innemen zonder me ervoor te schamen
Het is nog lang niet perfect
Maar ik leer en ik oefen
Mijn zelfvertrouwen wiebelt nog steeds
Mijn stem trilt soms nog als ik iets persoonlijks deel
En soms wil ik nog steeds wegkruipen als alle ogen op mij gericht zijn
Maar ik blijf staan en zeg wat ik wil zeggen
Niet omdat die twijfel is verdwenen
Maar omdat ik mezelf niet meer laat verdwijnen
Ik ontdekte dat mijn verhaal niet alleen van mij is
Dat het niet alleen gaat over mijn onzekerheid, mijn groei en mijn proces
Maar ook over al die anderen die nog stil zijn terwijl ze eigenlijk willen spreken
Ervaringsdeskundige worden betekent voor mij niet dat ik alles weet
Het betekent dat ik durf te delen wat ik leer
Dat ik eerlijk spreek
Niet alleen vanuit mijn eigen pijn en verdriet, maar vanuit collectieve ervaring
Dat ik mag gaan staan voor hulpverleners, bestuurders en studenten
Niet om te zeggen hoe het moet
Maar om te vertellen hoe het voelt
Om een brug te zijn tussen beleid en ervaring
Tussen systeem en mens
Ik zit nog middenin een proces
En dat zal blijven
Er is geen eindpunt
Geen perfecte ervaringsdeskundige
Maar ik ben wel iemand die durft te blijven staan terwijl ze groeit”