Duo-interview: Van pionieren naar professionaliseren
Mannus Boote draagt het stokje over aan Janet Haring
Na twaalf jaar pionieren neemt Mannus Boote afscheid als landelijk coördinator van Stichting ExpEx. In dit duo-interview kijken hij en zijn opvolger Janet Haring niet alleen terug op wat is opgebouwd, maar spreken ze ook over slapeloze nachten, stroperige systemen en de spanning tussen idealen en praktijk. Een gesprek over hoe je professionaliseert, zonder te verliezen wat ertoe doet.
Mannus, hoe heb jij Janet leren kennen?
Mannus: “Janet ken ik al jaren binnen ExpEx. We gaven samen de training ‘werken met je eigen ervaring’ in Amsterdam, toen zij daar regiocoördinator werd. Dat was nog in een tijd dat we onze organisatie aan het opbouwen waren, veel uitprobeerden en lang niet alles meteen lukte. En afgelopen jaar hebben we samen de nieuwe ExpEx-training ontwikkeld en geaccrediteerd gekregen. That escalated quickly!”
Janet, hoe raakte jij aan ExpEx verknocht?
Janet: “ExpEx voelde vanaf het begin als een plek waar ik mezelf mocht ontwikkelen. Ik begon als vrijwilliger, volgde de training, en groeide door naar trainer en coördinator. Juist die lerende cultuur, waarin je ervaringen er mogen zijn, dat heeft mij gevormd. Wat ExpEx mij heeft gegeven, is het vertrouwen dat mijn ervaring ertoe doet. Dat vertrouwen wil ik nu, in deze rol, doorgeven aan anderen.”
Wat maakt dat je denkt: ja, hier deden we het voor?
Mannus: “Ik ben vooral trots op de Experienced Experts zelf. Ik heb jongeren zien binnenkomen, struikelen, vallen en opstaan, weggaan en soms weer terugkomen. En elke keer blijven we samen doorgaan. Dat is voor mij ExpEx. Ook ben ik dankbaar voor de kansen en ruimte die ik heb gekregen om mezelf in het werkende leven te ontdekken en ontwikkelen. Dank aan iedereen die aan ExpEx heeft bijgedragen en de Stichting mee heeft gedragen, van de ambassadeurs aan de start tot ons vrijwillige bestuur nu.”
Janet: “Het is mooi om te zien dat we met elkaar een plek hebben gecreëerd waar kwetsbaarheid kracht mag zijn, en waar gelijkwaardigheid dagelijks wordt geoefend. Waar ervaring een bron is: van kennis, richting en verbinding. Samen hebben we ervaringsdeskundigheid zichtbaar gemaakt in de jeugdhulp, in beleid en in gesprekken die anders niet gevoerd zouden worden.”
Mannus: “Ja, ik ben zeker ook inhoudelijk trots: We hebben zoveel jongeren opgeleid tot ervaringsdeskundigen. ExpEx heeft een plek gekregen in de jeugdzorg en ervaringskennis heeft positie gekregen. Van lokale communities en ervaringscafés tot ervaringsdeskundigheid als functie in de CAO Jeugdzorg. We praten niet alleen over verandering, maar werken ook mee aan het vormgeven van de verandering én wij zijn die verandering.”
Een eerlijke vraag dan: waar lag je ’s nachts wakker van?
Mannus: “Ja het ging niet allemaal niet vanzelf. Vooral onze financiering vond ik frustrerend. Steeds weer tijdelijke projectgelden, zonder te weten of we het volgende jaar genoeg middelen zouden hebben om de basis van onze organisatie overeind te houden. Gelukkig hadden we een paar fondsen die in ons geloofden en kon VWS ook niet meer om ons heen. Dus ik nam het niet letterlijk de nacht mee in hoor. Soms vond ik het zo vermoeiend dat ik meteen in slaap viel. Haha”
“Voor mij raakt deze vraag ook aan de stroperigheid en traagheid van verandering. Alsof anderen heel voorzichtig op play drukte maar vaker op pauze, terwijl wij op fast forward wilden gaan. We zijn bijvoorbeeld al bijna twee jaar in gesprek over excuses voor de gesloten jeugdzorg. Er waren momenten dat ik echt dacht: maken we nou genoeg verschil? Ja, de Big 5 staat bijvoorbeeld in allerlei plannen, maar nog steeds raken zoveel jongeren extra in de shit rond hun 18e. Jongeren maken vandaag de dag nog steeds dingen mee die ik twintig jaar geleden ook mee heb moeten maken. Dat gevoel blijft wel hangen en dat is precies waarom we nodig zijn en krachtig door moeten gaan.”
Janet: “Ik heb je inderdaad gefrustreerd en soms moedeloos meegemaakt, maar dat sloeg vaak ook weer om in hoop en strijdbaarheid. Dan konden we weer teruggaan naar wat we voor Experienced Experts betekenen in hun leven: opnieuw een dagbesteding, toch weer een studie oppakken, groeiend zelfvertrouwen en een netwerk krijgen. Die verbeteringen in het leven van zoveel jongeren laten zich niet vangen in projectaanvragen en verantwoordingen. Maar ze zijn wel waarom we dit doen.”
Wat maakte dat dit moment goed voelde om het los te laten?
Mannus: ”Eerlijk is eerlijk, ik heb minder controle-issues dan vroeger, maar loslaten wat je jarenlang zo’n grote rol in mijn leven speelde is nog steeds niet easy. Maar het voelt goed. Omdat ik een nieuwe levensfase in ben gegaan. Ik wil meer focussen op mijn privéleven met mijn twee kids. Ik ben in opleiding tot supervisor en ben betrokken bij een docu die op RTL gaat komen om wederom aandacht te vragen voor jongeren die 18 worden. Dus ik zet onze doelen graag voort via andere wegen, nog steeds samen met Experienced Experts.”
“Stichting ExpEx gaat ook een nieuwe fase in. Van pionieren naar verder professionaliseren. Ik ben meer een aanjager, een kwartiermaker. Snel enthousiast, waarin ik anderen meeneem, maar dan ben ik zelf soms alweer bij het volgende idee. Deze fase vraagt om iemand die structuur aanbrengt, processen borgt, en de organisatie duurzaam verder bouwt. Dat past gewoon goed bij Janet…”
Janet, hoe kijk jij naar die volgende fase?
Janet: “We staan op een belangrijk punt. We zijn gegroeid, zichtbaarder en onmisbaar geworden, en daarmee komt ook meer verantwoordelijkheid. Voor mij draait deze fase om doorbouwen. Inderdaad professionaliseren zoals Mannus zei, maar ik ben niet verliefd op structuren om te structureren he. Het moeten niet in de weg gaan zitten, dan doen we het verkeerd. Ze helpen juist om onze kwaliteit te borgen, zodat ExpEx een plek blijft waar mensen zich kunnen ontwikkelen. Want we willen de warmte en hoop die ExpEx zo eigen maakt nooit verliezen. Ik zie het vooral dus als mijn opdracht om ervoor te zorgen dat we trouw blijven aan onze waarden van gelijkwaardigheid, toegankelijkheid en eigen wijsheid.”
En waar krijg jij nu energie van om mee aan de slag te gaan?
Janet: “Ik ga me eerst richten op het versterken van de basis. Dat betekent: rollen en processen verduidelijken, zorgen voor korte lijnen met de regio’s en overzicht creëren in wat we doen en waarom. En met wie, want we doen het samen. Ondanks dat ik de organisatie ken, wil ik niet gaan invullen, maar eerst on tour langs onze regio’s om in mijn nieuwe rol kennis en ervaring op te halen bij de coördinatoren van onze communities en de vrijwilligers zelf. Dus ik wil goed luisteren naar veel verschillende collega’s, zodat keuzes gebaseerd zijn op wat er al leeft en wat volgens hen nodig is en werkt..”
“Wat ik vooral niet kwijt wil raken, is dat ExpEx een community is. Dat gevoel van thuiskomen: je hoort hier, je mag leren, thuiskomen en herkenning. Volgens mij voelen veel Experienced Experts dit meteen als ze binnenkomen. Daarvoor moeten we blijven investeren in verbinding en samenwerking, zodat wat we samen hebben opgebouwd niet alleen blijft bestaan, maar ook verder kan groeien.”
Wat geeft jou vertrouwen om het aan Janet over te dragen, Mannus?
Mannus: “Janet brengt rust en overzicht. En misschien nog wel belangrijker: ze durft keuzes te maken, soms ‘nee’ te zeggen en prioriteiten te stellen. Maar altijd met het belang van de mensen om wie het gaat voorop. En ze kent ExpEx van binnenuit. Ze heeft zelf ervaren wat deze plek kan betekenen, de ontwikkeling van onze aanpak van dichtbij meegemaakt en ervaring in verschillende rollen waarin Experienced Experts in onze stichting kunnen doorgroeien. Ze is meer dan ready voor de volgende stap!”
Janet: “Ja mijn persoonlijke reis heeft me geleerd hoe belangrijk het is dat ervaringen erkend worden, niet alleen als verhaal, maar als basis voor verandering. En het heeft mij laten zien wat mensen nodig hebben om tot bloei te komen: vertrouwen, duidelijke kaders én vrije ruimte om te leren en ontwikkelen. Daarom ga ik altijd terug naar de vraag: waarom en voor wie doen we dit?”
“En ik kan het niet voorbij laten schieten om te delen wat ik van Mannus heb geleerd! Mannus heeft mij gezien, het vertrouwen gegeven in wat ik kan, oog voor waar ik energie van kreeg en hij is dus een verschilmaker voor mijn werkpad. Ik leerde mijn creativiteit inzetten omdat ik bij Mannus alles kan delen, domme vragen en gekke ideeën of opmerkingen waren er niet. Jij hebt mij geleerd hoe ik dichtbij mezelf blijf en daar wil ik je voor bedanken!”
Het laatste woord is aan jullie: wat willen jullie nog meegeven?
Mannus: “Zoals je hoort hoef ik Janet niets meer mee te geven. Dus ik geef graag nog wat aan alle Experienced Experts mee. Dat ik hoop dat we een sterk collectief blijven. Houd vast aan elkaar en blijf solidair, ook met mensen die andere ervaringen met zich mee dragen dan jij. En blijf eigenwijs, activistisch en authentiek. Juist dat maakt onze inzet krachtig.”
Janet: “Ja we blijven het op onze eigen manier doen, beloofd. En voor hulpverleners, bestuurders en beleidsmakers geef ik dan graag nog wat mee: maak ruimte voor andere perspectieven en aanpakken. Ervaringsdeskundigheid verliest zijn betekenis als het in jullie hokjes past en te netjes wordt. Dus ik wil er met elkaar voor zorgen dat ervaringsdeskundigheid niet wordt ingekaderd, maar gedragen. Van pionieren naar professionaliseren! Samen vooruit, let’s go!”